Gazy cieplarniane i globalne ocieplenie

 
     
 

Dzięki spalaniu paliw kopalnych produkowane są różne użyteczne formy energii. Procesowi temu towarzyszy jednak także emisja zanieczyszczeń do środowiska. Niektóre z tych gazowych zanieczyszczeń, z których najczęstszym jest dwutlenek węgla, gromadzą się w górnej części atmosfery. Gazy te określono mianem gazów cieplarnianych, ponieważ przepuszczają promieniowanie słoneczne do powierzchni Ziemi, ale odbijają część powracającej od Ziemi energii wywołując efekt globalnego ocieplenia.

Zapis temperatury światowej z okresu ostatnich ponad stu lat wskazuje, że odnotowany ostatnio wzrost temperatury o 1oC może być powodowany zwiększeniem się zawartości dwutlenku węgla w atmosferze. Różnica w porównaniu z poprzednimi okresami wzrostu stężenia dwutlenku węgla polega na tym, że obecne zmiany są wywoływane przez ludzi i przebiegają szybciej, niż zmiany klimatyczne w przeszłości.

Tę formę oddziaływania ludzkiego na środowisko dostrzeżono na pierwszym Szczycie Ziemi, który odbył się w Rio de Janeiro w 1992 r. Uczestnicy Szczytu podpisali Ramową konwencję Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (United Nations Framework Convention on Climate Change).

"Ostatecznym celem tej konwencji jest stabilizacja stężenia gazów cieplarnianych w atmosferze na poziomie, który zapobiegłby niebezpiecznemu zaburzeniu równowagi klimatycznej przez człowieka. Taki poziom powinien być osiągnięty w czasie, który pozwoli ekosystemom naturalnie przystosować się do zmiany klimatu, aby mieć pewność, że produkcja żywności nie jest zagrożona i aby umożliwić zrównoważony rozwój gospodarki."

Sygnatariusze konwencji spotkali się następnie w Kioto, w 1997 r., i podjęli decyzję o rozpoczęciu realizacji działań prowadzących do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych do atmosfery. Podpisany tam dokument nosi nazwę Protokołu z Kioto.

Unia Europejska oraz państwa członkowskie już podjęły działania mające na celu wypełnienie zobowiązań wynikających z Protokołu z Kioto. Ustalona została wartość graniczna globalnego wzrostu temperatury: 2oC ponad poziom preindustrialny. Dotychczas zanotowano już wzrost w wysokości 0,7oC. Rysunek poniżej ukazuje przebieg temperatur od poziomu notowanego w okresie preindustrialnym w 1860 r. Wstępnym dążeniem całej Unii Europejskiej jest obniżenie emisji gazów cieplarnianych o 8% do roku 2012, chociaż mogą być wymagane dalsze ograniczenia. Możliwe jest, że wyniosą one nawet 60% do roku 2050, co pozwoli zapobiec wzrostowi temperatury o więcej niż 2oC.

Zmiany temperatury (oC) w 1860 r. (wartość zerowa odpowiada poziomowi preindustrialnemu)

 

Ponieważ najważniejszą przyczyną globalnego ocieplenia jest emisja gazów cieplarnianych, które gromadzą się w atmosferze ziemskiej, główną strategią jego ograniczenia jest zmniejszenie zużycia energii, szczególnie tej pozyskiwanej ze źródeł kopalnych. 40% zużycia energii przypada na gospodarstwa domowe. Wobec tego są one najbardziej oczywistym punktem wyjścia w ograniczaniu zużycia zasobów energetycznych. Każdy z nas może przyczynić się do bardziej efektywnego wykorzystania energii.

Zrównoważony rozwój

Dodatkowe informacje